واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

992

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

وزير از روى ضرورت اطاعت كرد و حاجت يلواچ را برآورد « 1 » ، يعنى ظاهرا بازگشت او را براحتى و سلامت به دربار قاآن مقدور ساخت . مىدانيم كه يلواچ حتى در زمان حيات اوكتاى قاآن در چين حكومت مىكرد . قطب الدين كرمانى ، چون تخت سلطنت كرمان به پسر عم وى ركن الدين داده شد ، « فرمان شد » به چين ، نزد يلواچ رود و يلواچ همچون فرزند خويشش نظر مىكرد « 2 » . اما تركستان و ماوراء النهر در پايان دوران سلطنت اوكتاى قاآن و پس از وى در عهد سلاطين بعدى تا قايدوخان [ قيدوخان ] ، و در دولت وى نيز ، توسط مسعود بك پسر يلواچ اداره مىشد « 3 » و جوينى او را نيز مانند پدرش مىستايد « 4 » بنا به گفتهء رشيد الدين ، مسعود بك امور همهء مردم اسكان يافته و شهرنشين آسياى ميانه را از اويغورستان تا خوارزم « 5 » رسيدگى

--> ( 1 ) - رشيد الدين ، نسخهء خطى GPB ، V ، 3 ، 1 . ورق 196 ؛ نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورقهاى 189 - 188 ؛ نسخهء خطى موزهء آسيائى ( 66 D ) 566 a ، ورق 216 ، ( چاپ بلوشه ، 196 ؛ « متون » ، ص 125 - 124 ) . ( 2 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 179 ؛ ( چاپ قزوينى ، II ، 215 ) ؛ 131 ، d ' Ohsson , « Histoire des Mongols » , t . III , P . ( 3 ) - به گفتهء جوزجانى ( ترجمهء راورتى ، II ، 1147 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس 398 ) « مسعود بيك جملة الملك چغتاى بود » . ( 4 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورقهاى 38 - 37 ، ( چاپ قزوينى ، I 84 ) . ( 5 ) - رشيد الدين ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 198 ( 66 D ) 566 a ؛ نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 173 ، ( چاپ بلوشه 86 - 85 ) . از جملهء نواحى مسعود بيك بيش باليق ، [ يا بيش باليغ ] ، قراخوجه ( ؟ ) ، آلماليق [ يا آلماليغ ] ،